در روزهای  یکم ، ششم و نهم اردیبهشت ماه 1389  کارگاه خلاقیت  با حضور جمعی از دبیران رابط پژوهشسراهای  منطقه  شش آموزش و پرورش و معلمان  و دبیران مدرسه راهنمایی ارس در محل  سالن اجتماعات این مدرسه  تشکیل شد.

هدف از برگزاری  این کارگاه  آشنایی رابطین پژوهشسراها و معلمان درباره  مفاهیم خلاقیت خرد و کلان ، لزوم کشف استعدادها و توانمندی ها و خلاقیت های دانش آموزان ،بررسی مولفه های خلاقیت در معلمان  ، معرفی مدارس نوآور و مقتدر ، شناسایی روش های کارگروهی مناسب برای دانش آموزان ،روشهای خلاق تدریس در مقاطع و رشته های مختلف آموزشی ، اجرای آزمایشی  روش های خلاق  تدریس در مقاطع و رشته های  مختلف آموزشی ، اجرای آزمایشی  روش های حل مساله با  تکنیک های یورش  فکری  و شش  شیرازه تفکر (شش کلاه تفکر) بررسی موانع فردی و اجتماعی خلاقیت  ، معرفی  اثر نیروی انتظار در موارد منفی و مثبت آن در آموزش ، اشاره ای کوتاه به تقسیمات مختلف مغز و چگونگی عملکرد آن  در افراد خلاق و بسیاری نکات ضروری آموزشی بود . 

مدرس این دوره  دکتر نسترن اسدی بود که خود مولف کتاب شناخت و آموزش  خلاقیت در مدارس  است . اجرای  کارگاه با حضور معلمان شرکت کننده بسیار پرشور و پربار بود .فراگیران با حضور فعال و همکاری در اجرای فعالیت ها به نتایج  بسیار مثبتی رسیدند . همچنین در طول برگزاری کارگاه  ، شرکت کنندگان به بسیاری  از توانمندی های خودشان  در خصوص خلاقیت  خود و دانش  آموزانشان پی  برده و اجرای کارگروهی را در این  مورد موثر دانستند .سطح انعطاف پذیری فکر ، سیالیت و بسط  فکری  معلمان با تست های  استاندارد  شده گلیفورد و تورنس اندازه گیری شد و در اجرای آزمایشی حل مساله با روش  های یورش  فکری و شش شیرازه تفکر شرکت کنندگان  در کارگاه موفق  شدند مبحث مهم و چالش برانگیز " آموزش  و پرورش بدون کتاب  و همچنین  موضوع " مدرسه  بدون کتاب "  را با دید  انفرادی و سپس  گروهی در موقعیت های  خوش  بینی ، احتیاطی ( بدبینی ) ، مدیریتی  ، اطلاعاتی و آماری ، خلاقانه و حالت  هیجانی ، مورد بررسی  قرار دهند و نتایج این فعالیت  را به صورت مکتوب و مبسوط ارائه   دهند. که به طور خلاصه  به بعضی از نظرات این معلمان در مورد " آموزش  و پرورش  بدون کتاب " اشاره می گردد.

معلمانی که کارگاه  شیرازه  زرد (مثبت بین )  داشتند در مورد  " آموزش و پرورش بدون کتاب " اینگونه نوشتند :

-آموزش در این حالت چه برای فراگیر و چه  برای آموزنده  از لحاظ روحی و جسمی خسته کننده  نیست .

-در آموزش و پرورش بدون کتاب اطلاعات همیشه همراه دانش آموز  است و نگران آوردن  کتاب نیست .

-در آموزش و پرورش بدون کتاب اطلاعات بیشتری  داده می شود .

-در آموزش و پرورش بدون کتاب هزینه های آموزش  پایین می آید.

-در آموزش و پرورش بدون کتاب ،  معلم و شاگرد مجبور هستند بیشتر تحقیق کنند  و بیشتر مطالعه کنند.

-در آموزش و پرورش بدون کتاب  برای کسب اطلاعات از فناوری های جدید  استفاده  می کنند.

-در آموزش و پرورش بدون کتاب معلم و دانش آموز توانایی فکری شان بالا می رود

-در آموزش و پرورش بدون کتاب با محیط پیرامون بیشتر درگیر و آشنا می شوند

-در آموزش و پرورش بدون کتاب،  آموزش عملی و ملموس می شود

-در آموزش و پرورش بدون کتاب از همه حواس برای آموزش استفاده می شود

-در آموزش و پرورش بدون کتاب آموزنده و فراگیر حرفه های مختلف را می آموزند تا استفاده کنند.

-در آموزش و پرورش بدون کتاب علاقمندی  دانش آموزان به مهارتها  و حرفه ها زودتر مشخص می شود.

 

معلمانی که در کارگاه خلاقیت ،  شیرازه  سیاه (انتقاد ،بدبینی و احتیاط) را در اختیار داشتند  در آموزش و پرورش  بدون  کتاب " موارد زیر را مطرح  نمودند.

-بدون کتاب هماهنگی  لازم  در مدارس از بین می رود ( یعنی سطح ، آموزش یکسان نخواهد بود )

-درس و مدرسه جدی گرفته نمی شود

-پرسش و پاسخ به خوبی صورت نمی گیرد و تکالیف مشخص نمی شود .

-برای رجوع به دروس قبلی برای  تکرار یا تمرین  منبعی وجود ندارد

-در مدرسه هرج و مرج ایجاد می شود

-مهارت خواندن کم می شود

-در سالهای اولیه مدرسه ، کنترل دانش آموزان برای یادگیری سخت می شود

امکانات مدارس متفاوت می شود  و یادگیری  هم متفاوت می شود .

-ارزشیابی ها متفاوت شده و سوال و بارم یکسان  نخواهد  بود .

-اگر کلاس ها پر جمعیت باشد ، کار مشکل خواهد شد

-اهداف درس مشخص نیست و در بین مطالب پیوستگی وجود ندارد

-بیشتر معلم ها  در ارائه موضوع ضعیف خواهند بود

-بودجه بسیار بالایی لازم دارد  و...

معلمانی که در کارگاه خلاقیت شیرازه سبز(خلاقیت )  در اختیار داشتند برای آموزش  و پرورش بدون کتاب ایده های زیر را اعلام نمودند:

-استفاده از تصویر ،بروشور ،بنر چارت ،نقشه جغرافیایی ،ماکت و مدل  برای آموزش

-اجرای نماش  توسط دانش آموزان

-استفاده از تلویزیون  پرژکتور dvd  و cd   و رایانه

استفاده از نرم افزار کامپیوتری و اینترنت

بازدید علمی و اجرای اردوهایی در فضای باز

-استفاده  از کتاب های غیردرسی  و کتاب های  الکترونیکی بیشتر

-برگزاری همایش ها و سمینارهای پژوهشی

-انتخاب محتوای آموزشی از سوی اخبار و رسانه ها

-برای هر پایه معلم متخصص تربیت شود

-اهداف و محتوا و سرفصل تعیین شود

-استفاده از یک سیستم شبکه ای متصل به هم (دانش آموز و معلم )

-برای  هر موضوع درسی  یک مدرسه  ساخته شود  مثلا مدرسه ریاضی با مدرسه جغرافیا فرق  داشته باشد

-سپردن  چند دانش آموز مشخص به یک  معلم مشخص برای  مدت معینی

 

فراگیرانی  که در کارگاه  خلاقیت با شش شیرازه تفکر به موضوع آموزش  و پرورش بدون کتاب با شیرازه سفید فکر کردند در زمان  پانزده دقیقه ای نظرات زیر را  اعلام کردند ( شیرازه  سفید آماری  و اطلاعاتی  است ):

-اطلاعات و آماری در دست نیست

- در سطح جهان به صورت رسمی  ایجاد نشده و در ساختار آموزش  و پرورش تعریف  نشده

-چنین آموزش  و پرورشی طبق  تحقیقات انجام شده در یک مکان جغرافیایی خاص  جوابگوست

-یک تفکر قوی و مستند برای تغییرات  در آموزش  و پرورش وجود ندارد

-مهم ترین ساختار آموزشی خانواده است  که از این روش  بهره می برد

گروه شیرازه  قرمز (هیجانی و غیر منطقی ) اعلام نمودند :

-چه خوب ، هرج و مرج می  شود  وقتی  کتاب نباشد

-نمی توان  بدون کتاب درس  داد ،آدم  هول می  شود

-به آدم خوش  می گذرد چون ارزیابی نداریم  و دانش  آموزش هم لذت می برد

-بچه ها خشمگین می شوند چون نمی  دانند  چرا نمره کم گرفته اند و می ترسند چون منبع مطالعه ندارند.

گروه شیرازه آبی (مدیریتی) اعلام کردند :

-حتما  باید  برنامه ، سرفصل و چهارچوب موضوعی  مشخص باشد.

-از دانش آموزان و معلمان نظرخواهی شود

-در ابتدا کار باید آزمایشی انجام شود

  قابل ذکر است که مطالب آورده شده  فقط یک فعالیت  آموزشی آزمایشی  بوده است .